هدفهاى امنيّتى و بازرگانى كه در اين منطقه تعقيب مىكرد ، ناچار بود كه در برابر توطئه‌هاى روم و حبشه متّحد آن دولت كه در اين سرزمين داراى هدفهاى جهانگيرى بودند ، و سعى مىكردند كه در اين‌جا دردسرهايى براى ايران ايجاد كنند نيز به مقابله برخيزد . حملهء حبشيان به يمن به تحريك و با كمك روميها و تشكيل دولتى حبشى در آنجا فصلى از اين رقابت بود ، و حملهء ايران در زمان انوشيروان به يمن از راه دريا و بيرون راندن حبشيها و ايجاد دولتى ايرانى در آنجا ، فصل ديگرى بود از آن رقابت كه شرح آن كم‌وبيش در تاريخها آمده است « 1 » . گذشته از داخلهء عربستان ، ايران را در اين دوران كه در اينجا مورد گفتگو است در سواحل شبه جزيرهء عربستان ، چه در سواحل جنوبى خليج فارس و چه در درياى عمان و اقيانوس هند و چه در درياى سرخ ، بندرگاهها و پايگاههائى بوده كه هم سيطرهء ايران را در اين درياها حفظ مىكرده و هم امنيّت راههاى بازرگانى را كه از آن بنادر مىگذشته تأمين مىكرده است « 2 » . نيمروز اسپهبد بر پايهء اصلاحاتى كه در زمان انوشيروان در ايران صورت گرفت ، و تغييراتى كه در سازمان نظامى و سياسى و تقسيمات كشورى آن روى داد ، تمام قلمرو ايران به چهار بخش اصلى شرق و غرب و شمال و جنوب تقسيم گرديد و هر بخش زير فرمان يك اسپهبد قرار گرفت كه عنوانهاى ايشان چنين بود : خراسان اسپهبد ( براى شرق ) ، و خربران اسپهبد ( براى غرب ) ، و آذربادگان اسپهبد ( براى شمال ) و نيمروز اسپهبد ( براى جنوب ) « 3 » . و تمام قلمرو دولت ساسانى در شبه جزيرهء عربستان

--> ( 1 ) - آگاهى بيشتر را در اين زمينه در خطابهء ششم از رشته گفتارهائى كه استاد فقيد سيّد حسن تقىزاده با عنوان « تاريخ عربستان و قوم عرب در اوان ظهور اسلام و قبل از آن » بين سالهاى 1328 و 1330 ه . ش . در دانشكدهء علوم معقول و منقول ايراد نموده و جزء انتشارات آن دانشكده به چاپ رسيده ، خواهيد يافت . ( 2 ) - دراين‌باره در مقالهء نگارنده با عنوان « اشتيام » در « يادوارهء دكتر محمود افشار » ، ج 1 ، ص 139 - 173 توضيح بيشترى آمده است . ( 3 ) - ابن خردادبه ، المسالك و الممالك ، ص 18 و 72 و 118 .